Acil Durumlarda Yapılacaklar ve İlk Yardım

BAYILMALARDA UYGULANACAK İLKYARDIM KURALLARI 

Baygınlık kısa süreli bir bilinç kaybıdır ve çok çeşitli durumlarda ortaya çıkabilir. Örneğin insanlar sıcaktan, korkudan, heyecandan ya da yalnızca kan gördükleri için bayılabilirler. Bu durum beyne giden kan akımının bir an kesilmesinden kaynaklandığı için, bayılmak üzere olan kişiyi bir iskemleye oturtup başını dizlerine değecek kadar öne eğerek beyne yeniden kan gitmesi sağlanırsa bayılması önlenebilir. Eğer gene de bayılmışsa, sırtüstü yere yatırıp bacaklarını yüksekte tutmalıdır.

 

  1. Elbiseleri boyundan,göğüsten ve karından gevşetilir. 
  2. Hastanın beynine kan gitmesini sağlamak için düz bir yerde sırtüstü yatırılarak,ayakları yukarı kaldırılır ve sonrada şok pozisyonunda bekletilir. Kesinlikle başının altına yastık konmaz. 
  3. Hastaya uyarıcı kokular koklatılır. (Amonyak vb.) 
  4. Hastanın zorlanmaksızın kendine gelmesi beklenir. 
  5. Kendine geldiğinde su, çay gibi içecekler azar azar verilmelidir. 

 

Bazı hastalık nöbetlerinde de bilinç kaybı olabilir. Örneğin sara nöbetinde hasta yere düşer, bilincini yitirir, bütün vücudu kaskatı kesilir ve şiddetli kasılmalarla sarsılır. Sara nöbetleri tehlikeli değildir ve birkaç dakika içinde kendiliğinden geçer. Hastaya yardımcı olmak için yapılacak tek şey sert bir yere ya da mobilyaların köşelerine çarparak yaralanmasına engel olmaktır.

 

BOĞULMA

Suda boğulma tehlikesi geçiren kişiyi yavaşça karaya taşıdıktan sonra düz ve sert bir yere sırtüstü yatırın.  

Ağzında yosun parçaları ya da herhangi bir yabancı madde varsa elinizle temizleyin ve başını geriye doğru yatırarak çenesini yukarı kaldırın. Böylece dilin geriye kayıp soluk borusunu tıkamasını önlemiş olursunuz.

 Daha sonra, yutmuş olduğu suyu boşaltmak için başını yana çevirin.

 Akciğerlerdeki su boşalıp yerine hava dolunca solunumun normal olarak kendiliğinden başlaması gerekir.

 Eğer başlamazsa, hiç zaman yitirmeden yapay solunum uygulamalıdır.

 Akciğerlere hava üfleyerek solunumu yeniden başlatmanın en iyi yolu, ağızdan ağza uygulandığı için "hayat öpücüğü" denen yapay solunum yöntemidir.

 Bunu uygulamak için, kaza geçiren kişinin burnunu iki parmağınızın arasında sıkıştırarak tıkayın ve derin bir soluk alarak ağzından içeriye kuvvetlice hava verin.

 Aynı yöntemi, soluk alamayan kişinin ağzını elinizle sıkıca kapayıp soluğunuzu burnundan vermekle de yapabilirsiniz; ama burun yolları daha dar olduğu için ağızdan hava vermek her zaman daha etkilidir. Her iki durumda da, dudaklarınızı kaza geçiren kişinin ağzına ya da burnuna iyice dayayıp dışarıya hava kaçırmamaya özen göstermeniz gerekir.

 Eğer boğulma tehlikesi geçiren kişi küçük bir çocuksa, dudaklarınızı aynı anda hem ağzına, hem burnuna dayayarak soluğunuzu iki yoldan verebilirsiniz.

Soluk verirken, üflediğiniz hava akciğerlere dolacağı için, kaza geçirenin göğsü şişecektir. Göğsü indiğinde başınızı yana çevirerek yeniden derin  soluk alın.

Başlangıçta akciğerlere dört kez üst üste hava üfledikten sonra, erişkinlerde dakikada yaklaşık 12, çocuklarda 20 kez hava vererek bu işlemi sürdürün.

 Eğer göğsü inip kalkmıyorsa ya verdiğiniz soluğun bir bölümü dışarı kaçıyor demektir ya da solunum yolları hâlâ tıkalıdır. Omuzların arasındaki bölgeye birkaç kez sertçe vurmakla soluk borusundaki tıkanıklık giderilebilir. Böylece normal solunum başlayınca yapay solunumu kesebilirsiniz.

 Boğulma tehlikesi atlatan kişiyi doktorun görmesi gerekir. Çünkü solunumun bir an durması beynin oksijensiz kalmasına ve bilinç yitimine yol açar.

 

BOĞAZA YABANCI CİSİM KAÇARSA…

 Boğazına yabancı bir cisim kaçtığı için soluk alamayan kişilerde ise bu cismin hemen çıkarılarak tıkanan soluk borusunun açılması gerekir.

 Bunun için, solunumu durmuş olan kişiyi öne doğru eğerek başının olabildiğince aşağıya sarkmasını sağlayın.

 Bir yandan da kürekkemiklerinin arasına yumruğunuzla hızla vurun. Böylece, soluk borusunu tıkayan cisim yukanya doğru çıkarak bazen kendiliğinden dışarı atılabilir.

 Eğer gırtlaktaki cisim ağızdan bakıldığında görülebilecek bir yerdeyse, ilkyardımı yapan kişi işaret parmağını sokarak cismi çekip alabilir.

Soluk borusunu tıkayan cismin yerinden oynayarak ağza doğru ilerlemesi için küçük çocukları baş aşağı tutmak çoğu zaman yeterli olur. Eğer kolayca çıkmıyorsa gene kürekkemiklerinin arasına hafifçe vurmak gerekir.

Karna basınç uygulama tekniği, bu yolla çıkmayan cisimleri soluk borusundan dışarı atmak için başvurulacak son çare olmalıdır; çünkü iç organlara zarar verebilir. Büyüklerde bu tekniği uygulamak için, soluğu tıkanmış olan kişinin arkasına geçip bir elinizi tam midesinin üstüne yerleştirin. Öbür elinizi bunun üstüne koyup içeriye ve yukarıya doğru dört kez hızla bastırın.

 Soluk borusunu tıkayan cisim yerinden oynayıncaya kadar aynı hareketi sırtına da uygulayın. Çocukların yalnızca midesine tek elle bastırmak gerekir.

 Bebeklerde ise uygulanacak yöntem farklıdır. Bebeği sırtüstü yatırın ve göbeği ile göğüs kemiğinin arasına iki parmağınızla dört kez sertçe bastırın.

DEPREM ÖNCESİNDE

  • Öncelikle yaşadığınız yerleşim biriminin deprem tehlikesi hakkında doğru bilgileri ilgililerden öğrenin.
  • Aile bireyleri arasında olağanüstü bir durumda nasıl davranacağınızı konuşun.
  • Her odada üzerinize bir şeyin düşmeyeceği sağlam bir yer seçin.
  • Yere yatma, başını koruma ve bir şeye tutunmayı öğrenin ve çocuklarınıza da öğretin.
  • Kitaplık, yüksek mobilya gibi kolay devrilebilir eşyalar ile ağır eşyaları duvarlara veya döşemeye sıkıca bağlayın, tablo, gardrop gibi eşyaları sabitleştirin ve üzerinize devrilmeyecek şekilde yerleştirin.
  • Mutfak dolapları gibi kırılabilecek eşyalarınızı koyduğunuz dolaplarınıza sağlam kilitler takın.
  • Olağanüstü birdurumda hemen kullanabileceğiniz el feneri, radyo ve yedek pilleri, ilkyardım çantası ve gerekli ilaçlarınızı, iş eldivenini önceden çantaya koyup, kolayca ulaşabileceğiniz bir yerde bulundurun.

DEPREM SIRASINDA

  • Bina içinde iseniz deprem sırasında sakin olup, paniğe kapılmayın, cesaretinizi toplayın ve koşuşmayın.
  • Büyük bir depremde ayakta durmanız, koşmanız mümkün değildir.
  • Çömelin ya da döşemeye yatın.
  • Sağlam bir masa, sıra, mobilya veya kapı kasasının altına girin ve başınızı koruyun.
  • Masaya tutunun ve onunla birlikte hareket etmeye hazır olun.
  • Pozisyonunuzu sallantı duruncaya kadar değiştirmeyin.
  • Bina içinde kalın.
  • Düşen cam kırıkları ya da bina molozlarından yaralanabilirsiniz.
  • Tiyatro, okul, sinema, büro gibi kalabalık yerlerde iseniz, kesinlikle merdivenlere, asansörlere koşmayın.
  • Kendinizi koltuk, sıra gibi yerlerde korumaya alın, sakin olun ve başkalarını da aynı şekilde davranmaya davet edin.
  • Bina dışında iseniz binalardan dökülecek yıkıntılar ve camlardan, elektrik ve direk tellerinden uzakta güvenli bir yerde depremin durmasını bekleyin.
  • Araç kullanıyorsanız bulunduğunuz yer eğer güvenli ise durun ve araç içinde kalın.
  • Normal trafikten olabildiğince uzaklaşın.
  • Köprüler, üst geçitler, tünellerden uzak durun.
  • Eğer mümkünse ağaçlar, direkler, enerji nakil hatlarından uzakta kalın.

 DEPREM SONRASINDA

  • Büyük bir depremden sonra artçı depremler mutlaka devam edecektir. Bu depremlere karşı hazırlıklı olun.
  • Özellikle ilk üç gün içerisinde, yetkililer izin vermedikçe, sağlam evlerinize dahi girmeyin.
  • Bazı artçı sarsıntılar zayıflamış yapılarda yeni hasar yapacak kadar büyük olabilir.
  • Aile bireylerinizi bir arada tutun ve açık bir yerde bekleyin. Varsa yaralılara ilkyardımı yapın.
  • Evinizi veya binanızı terk ederken kıymetli eşyalarınızı, kalın giyecek, battaniye gibi eşyaları yanınıza alın, kalın ayakkabılarınızı giyin, biraz yiyecek ve içme suyu temin edin.
  • Enkaz ve yıkıntılar arasında, cadde ve sokaklarda gelişigüzel dolaşmayın.

 

 

ELEKTRİK ÇARPMASI

Elektrik çarpan kişiyi tehlikeden kurtarmak için yapılacak ilk iş hemen akımı kesmektir. Eğer bu yapılamıyorsa, kazaya uğrayan kişiyi elektrikten uzaklaştırmak gerekir. Ama bunu yaparken çok dikkatli olmalıdır, çünkü akım yardıma gelen kişinin vücuduna geçerek onu da çarpabilir. Bu tehlikeyi önlemek için, elektrik çarpmış olan kişiye asla çıplak elle değil, süpürge sopası ya da tahta iskemle gibi iletken olmayan bir eşyayla dokunmalıdır. İkinci bir korunma yolu da kalın bir lastik paspasın üstüne basmak, lastik pabuçlar ya da kalın lastik eldivenler giymektir.

 

ELEKTİRİK ÇARPMALARINDA İLK YARDIM NASIL YAPILIR? 

  1. Önce ilk yardımcı kendi güvenliğini sağlar. 
  2. Elektrik akımının yaralı ile teması kesilir.Bu yapılmadan önce yaralıya dokunulmaz 
  3. Kuru tahta parçası ve lastik gibi elektrik geçirmeyen maddelerle hasta çekilerek veya kablo itilerek akımdan kurtarılır. 
  4. Solunum durmuşsa yapay solunuma,kalp durmuşsa kalp mesajına başlanır. 
  5. Yanık varsa soğuk su ile yıkanır. 

 İLK YARDIM NEDİR? 

Herhangi bir kaza yada yaşamı tehlikeye düşüren durumda,sağlık görevlilerinin yardımı sağlanıncaya kadar,hayatın kurtarılması ya da durumun daha kötüye gitmesini önlemek amacıyla,ilaçsız olarak yapılan uygulamalara ilkyardımdenir. 

 

İLK YARDIM UYGULAMASINDA KESİNLİKLE İLAÇ KULLANILMAZ. 

 

İLK YARDIMDA AMAÇ NEDİR? 

1.Yaşamı koruma ve sürdürülmesini sağlama 

2.Durumun kötüleşmesini engelleme 

3.İyileşmesini kolaylaştırma 

 

İLK YARDIMCININ ÖZELLİKLERİ VE SORUMLULUKLARI NEDİR? 

1.Sakin ve telaşsız olmalı. 

2.Hastayı sakinleştirmeli. 

3.Çevreyi değerlendirip süren bir tehlike olup olmadığını belirlemeli. 

4.Kendi can güvenliğini tehlikeye atmamalı.

5.Çevredeki kişileri,sağlık kuruluşları,itfaiye ve güvenliğe haber vermeleri için organize etmeli. 

6.Hastanın durumunu değerlendirerek uygun ilk yardıma başlamalı. 

7.Hastanın sağlık kuruluşuna bir an önce ulaşmasını sağlamalı. 

 

İLK YARDIMIN ABC'Sİ NEDİR? 

A.Soluk yolunun açılması. 

B.Solunumun düzeltilmesi. 

C.Dolaşımın etkinliğini sağlama. 

 

DOLAŞIMIN ETKİNLİĞİ NASIL SAĞLANIR?(KALP MESAJI) 

  1. Kalp durmuşsa hemen kalp mesajına başlanır. 
  2. Hasta sert bir zemine yatırılır ve bir yanına diz çökülür. 

YARA İÇİNDEKİ YABANCI CİSİM,KEMİK,PARÇASI VS. ÇIKARILMAMALIDIR.  

     3. Göğüs kemiğinin(iman tahtası)üçte bir alt ucuna bir elin ayası sıkıca yerleştirilir,diğer elin ayası bunun üstüne konur.Parmaklar hastaya temas etmemelidir.  Kollar dik tutularak (Bilek ve dirsekler bükülmeden)sabit ve ritmik bir şekilde göğüse 4-5 cm bastırılır.  

     4. Kollar dik tutularak (Bilek ve dirsekler bükülmeden)sabit ve ritmik bir şekilde göğüse 4-5 cm bastırılır.

     5. Arada nabız kontrol edilerek dakikada 60 kez olmak üzere dolaşım başlayıncaya kadar devam edilir.     

 

KANAMALAR

Şiddetli kanamaların hiç zaman yitirmeden durdurulması ve hastanın en kısa sürede hastaneye ulaştırılması çok önemlidir. Kanın dışarı akmasını önlemek için kanayan yere parmakla ya da avuç içiyle kuvvetlice bastırmak gerekir. Eğer olanak varsa, yaranın üstüne önce temiz bir sargı bezi koyup sonra elle bastırmalıdır. Böylece yaranın mikrop kapmasını önlemiş olursunuz.

Bu basıncın etkisiyle kan sızıntısı durunca, yaranın üzerine birkaç kat sargı beziyle kaplanmış pamuk yerleştirip sıkıca sarın. Eğer bu bez de kanlanırsa üzerine yeniden sargı bezli pamuk koyup biraz daha sıkarak sarın. Ama hiçbir zaman sargıyı açıp kanlanan bezi ve pamuğu değiştirmeye kalkışmayın; çünkü bu hareket kanın pıhtılaşmasını ve kanamanın durmasını geciktirecektir.

Bazı kişilerde burun kanaması damarlarda-ki yüksek kan basıncına karşı doğal bir savunma yoludur. Bu nedenle, bazen kanamayı bir iki dakika kadar engellememek daha doğru olur. Ama dakikalar geçtiği halde kanama duracağa benzemiyorsa önlem almak gerekir. Hasta, genzine kan dolmaması için yatırılmaz, dik olarak oturtulur. Bu arada kanı yutmamalı, burnunu boşaltmak için kendini zorlamamalı ve yalnızca ağzından soluk alıp vermelidir.

 İlkyardım uygulayan kişi de hastanın burnunu kemiğin hemen altından parmaklarıyla sıkıştırarak kanayan damara basınç yapmaya çalışmalıdır. Soğuk suya batırılmış bir bezi burun kemerinin üstüne bastırarak soğuk kompres yapmak da kanamanın durmasını kolaylaştırabilir. Eğer yarım saat içinde kanama hâlâ durmamışsa hemen doktor çağırmahdır.

  

KANAMALARDA İLK YARDIM NASIL YAPILIR? 

  1. Kanayan uzuv(kol,bacak vs.)yükseltilir. 
  2. Yara üzerine temiz gazlı bez, mendil veya çamaşır parçası konur ve sıkıca bastırılır. 
  3. Kanama durmazsa kanayan yerin 5 cm yukarı kısmına bandaj uygulanır. 

BURUN KANAMASINDA İLK YARDIM NASIL YAPILIR? 

  1. Burnu kanayan kişinin başı hafifçe öne eğilir. 
  2. Hasta burun üzerine basınç yapar 
  3. Bu sırada ağızdan soluk alıp verir ve asla sümkürmez. 

 

BURUN KANAMASINDA HASTANIN BAŞI GERİYE DOĞRU KALDIRILMAZ. 

Kaza ve Yaralanmalar. 

Bazen küçük çocuklar fasulye, bilye gibi küçük ve sert cisimleri burun ya da kulak deliklerinden içeri iterler. Bu durumda en iyisi hiçbir girişimde bulunmadan çocuğu hemen bir doktora götürmektir; çünkü cismi çıkarmaya uğraşırken daha ileriye itebilirsiniz. Deriye batmış bir kıymığı ya da cam parçacığını çıkarmak da büyük bir özen ister. Eğer cımbızla sımsıkı tutup kuvvetlice çekemezse-niz ucu kopar ve parçası derinin içinde kalır. Tırnağın altına girmiş olan kıymıkları çıkarmak çok daha güçtür ve yapılacak en iyi şey hastayı doğrudan bir doktora götürmektir.

  

GÖĞÜS YARALANMALARINDA İLKYARDIM 

  1. Yaralı,yarı oturur duruma getirilir 
  2. Havanın akciğerler dolmasına engel olmak için açık olan yara yerine temiz bir bez kapatıp basınç yapmadan sarılır 
  3. Kazazedenin ısı kaybı önlenir. 

KARIN YARALANMALARINDA İLKYARDIM 

  1. Hastaya ağızdan yiyecek içecek verilmez. 
  2. Yaralı başı hafif yüksek, dizlernin altına rulo edilmiş bir battaniye konularak sırt üstü yatırılır 
  3. Herhangi bir organ dışarı çıkmış ise asla el sürülmez.Genişbir gaz bezi varsa serum fizyolojik ile ıslatılarak basınç yapmadan organların üzerine örtülür. 
  4. Yaralı zaman geçirmeden sevkedilir.. 

KIRIK VE ÇIKIKLAR

  Kemiklerdeki kırıklar çok değişik biçimlerde olabilir, ama en önemlileri kapalı ve açık kırıklardır. Kapalı ya da basit bir kırıkta, kemiğin ucu deriyi delerek dışarı çıkmadığı için gözle görülür bir yara ya da bere yoktur. Açık kırıklarda ise kırılan kemiğin ucu dışarı fırlayarak deriyi deldiği için yalnız kırık değil ciddi bir yara da söz konusudur; mikroplar bu yaradan içeri girerek kan zehirlenmesine yol açabilir.

 

KIRIKLARIN BAŞLICA BELİRTİLERİ AĞRI VE ŞOKTUR

Kemiği kırılmış olan kol ya da bacak genellikle şişer, biçimi bozulur ve dokunulduğunda çok acı verir. Genel kural olarak, kaza geçiren kişinin vücudunu elinizle yoklarken dokunulmayacak kadar duyarlı bir bölge keşfederseniz, başka hiçbir belirti olmasa bile o bölgede bir kırıktan kuşkulanmanız gerekir. Bu durumda hemen bir doktor ya da ambulans çağırmalı ve yangın ya da zehirli gaz gibi önemli bir tehlike söz konusu olmadıkça yaralıyı kesinlikle kıpırdatmamalıdır.

Çıkık, bir eklemdeki kemiklerin yerinden oynayarak birbirinden ayrılması demektir. Belirtileri kırıktakiyle hemen hemen aynıdır; yalnız eklem kilitlenmiş gibidir, hiç hareket etmez. Eklemin üstüne soğuk kompres uygulayarak ağrıyı biraz hafiflettikten sonra tedaviyi doktora bırakmak gerekir.

  

BURKULMA VE İNCİNME

  Burkulma eklem bağlarının, incinme ise kas liflerinin aşırı zorlanmasından ileri gelir. Eklemler çok sert bir hareketle zorlanarak büküldüğünde (burkul-duğunda), kemikleri bir arada tutan bağlar iyice gerilerek kopabilir. En çok el ve ayak bileklerinde, diz, dirsek ve parmak eklemlerinde görülen burkulmanın başlıca belirtileri de birdenbire duyulan şiddetli bir ağrı, şişme, duyarlılık ve çoğu kez kan sızıntısından ileri gelen morarmadır. Ağrıyı hafifletmek için, burkulan kolu ya da bacağı altına bir destek koyarak yüksekte tutmalı ve eklemin üstüne bol pamuk yerleştirerek sıkıca sarmalıdır.

Kas incinmesi genellikle sırt, kol ve baldır kaslarının aşırı zorlanmasından ileri gelir. Kas liflerinin gerilerek koptuğu bu durumda da incinen kastaki şişliği ve ağrıyı azaltmak için soğuk kompres uygulanmalıdır.

 

KIRIKLARDA İLK YARDIM NASIL YAPILIR? 

  1. Hasta sarsılmaz ve hareket ettirilmez. 
  2.  Kanama varsa durdurulur. 
  3.  Hasta taşınmadan önce kırık bölgesi hareketsiz hale getirilir.(Bunun için tahta gibi sert cisimler kullanılabilir.) 
  4. Açık kırık varsa(kırık uçları görülüyorsa)kırık kemik parçalarına kesinlikle dokunulmaz ve bunlar yerleştirilmeye çalışılmaz. Yara üzerine temiz bir gazlı bez kapatılır. 

SOKMA VE ISIRMALAR

Böcek sokmasından ileri gelen ağrı ve rahatsızlık duygusu genellikle kısa sürede geçer, ama her zaman iltihaplanma tehlikesi vardır. Mikropların bulaşmasını ve iltihaplanmayı önlemek için yarayı kesinlikle kaşımamalı ve üstünü bir sargı beziyle örtmelidir. Bazı böceklerin sokması vücutta bir alerji tepkisi başlatarak hastayı şoka sokabilir. Bu durumda hemen bir doktor çağırmak ve hastanın şoku atlatabilmesi için doktor gelinceye kadar ilkyardım Önlemlerini almak gerekir.

 

Arının iğnesi soktuğu yerde kaldığı için bunu bir cımbızla çıkarmak gerekir. Ama cımbızı kullanmadan önce antiseptik bir sıvıya batırarak ya da kaynatarak mikroptan arındırmayı unutmamalıdır. Bu arada iğneyi çıkarmaya uğraşırken çevresindeki dokuları sıkıştırmamayada özen göstermelidir; yoksa iğnenin battığı yerdeki zehir yaranın içine iyice dağılır.

 

Böceğin soktuğu yerin çevresindeki ağrı, kızarıklık ve şişlik, karbonatlı su (bir bardak suya iki çay kaşığı karbonat), amonyak ve tuvalet ispirtosu karışımıyla pansuman yapıldığında ya da böcek sokmasına karşı hazırlanmış merhemler sürüldüğünde kısa sürede geçer. Köpek ısırmasında yarayı iyice yıkadıktan sonra üstünü temiz bir bezle sarmak yeterlidir; ama kuduz tehlikesine karşı mutlaka bir doktora başvurmak gerekir. Bazı zehirli yılanların ısırması da çok tehlikeli olduğundan, ışınlan kişiyi hemen bir doktora götürmelidir.

SOLUK YOLU NASIL AÇILIR? 

1.Ağızda toz toprak,kırık takma diş ve yabancı cisimler varsa çıkarılır.

2.Bilinci kapalı kişilerde dil arkaya düşüp havayolunu tıkayabilir.Bu durumda baş geriye itilip çene yukarı kaldırılarak soluk yolu açılır.   

 

SOLUNUM YOLU NASIL DÜZELTİLİR?(YAPAY SOLUNUM) 

Solunumu duran kişiye derhal yapay solunum uygulanmalıdır. 

1.Hasta sert bir zemine yatırılır. 

2.Ağız içi temizlenerek varsa yabancı cisimler çıkarılır. 

3.Çenesi yukarı kaldırılarak baş hafifçe arkaya itilir. 

4.Ağızdan ağıza solunum yapılacaksa burun kapatılır.Burundan solunum yapılacaksa ağız kapatılır.    

5.Derin bir soluk alınıp,solunum yaptırılacak kişinin ağzına (yada burnuna) ağız yerleştirlir. 

6.Hastanın göğsünün kabarmasına yetecek şiddette soluk verilir.   

  

 

YANGIN ANINDA YAPILMASI GEREKENLER

a-) Mesken sakinlerin yapacağı işler:

  • Yangın’da; duman, yanık kokusu, alev gibi anormal bir durumla karşılaşan kişiler soğukkanlılığını muhafaza etmeli ve paniğe sebebiyet vermeden çevresindeki personeli uyarmalı,
  • Eğer varsa hemen yangın butonuna basarak alarm sistemini devreye sokmalı,
  • İtfaiye aranarak, yangın güvenlik merkezini olaydan haberdar etmeli ve İtfaiye’ye  ihbar yapmalı,
  • Yangın yerini terk ederken imkan varsa kapı ve pencereleri kapatılmalı,
  • Yangın her tarafı sarmış ve kaçış yolları dumanla kaplı ise, muhafazalı bir yere sığınıp kapıyı kilitlemeden kapatarak, battaniye ve ıslak bezle kapı kenarlarından içeriye duman girişini önlemeli ve mevcut imkanlarla durumdan yangın merkezi veya çevredekileri haberdar ederek kurtarılmayı beklemelidir.

b-) Görevlilerin Yapacağı işlemler:

  • İlgililere ve koruma amirine durum derhal bildirilmeli,
  • Tüm görevli ekipler harekete geçirilmeli,
  • Yangın söndürme ekibi mevcut yangın söndürme cihazları ile ilk müdahaleyi yapmalı,
  • Kurtarma ekibi eşyaların tahliye edilmesine yardım etmeli,
  • İlkyardım ekibi hazır duruma getirilmeli ve yaralananlara gerekli müdahaleyi yapmalı,
  • Koruma ekibi harekete geçmeli ve güvenliği sağlamalı,
  • Bölge itfaiyesi yangın mahalline geldiğinde; görevi İtfaiye’ye devretmeli, Yangın Amiri’nin istediği bilgiler açık ve net bir şekilde verilerek amire yardımcı olunmalıdır.

YANGIN İHBARININ BİLDİRİLMESİ  

  • Yangın mahallinin adresini açık ve doğru olarak ver ve bilinen noktalardan hareketle yangın yerini açık olarak tarif ediniz,
  • Yangının çeşidi ve yerini, binanın kat adedi, konumu ve yapı tarzını (ahşap, kagir vb. gibi) belirtiniz,
  • İhbar esnasında; adınızı, soyadınızı ve telefon numaranızı İtfaiye Komuta Merkezine doğru olarak bildiriniz.

 

TAHLİYE ESNASINDA ÖNERİLER

  • Paniğe kapılmayınız, kapı ve pencereleri kilitlemeden kapatınız,
  • Çalışma yerinizi terk ederken önemli evrak vs.’yi almayı unutmayınız,
  • Çıkış levhalarını takip ederek yangın kaçış yollarını ve merdivenlerini, sıkışıklığa meydan vermeden düzenli bir şekilde kullanınız.
  • Binayı terk ettikten sonra hiç bir surette binaya geri dönmeyiniz.
  • Yangın emniyet alanında dolaşmayınız, yetkililer sizden bilgi istediğinde bildiklerinizi sakin bir şekilde; kısa, açık ve net olarak aktarınız…

 

YANIKLAR

  Doğrudan ateşe değmekten ya da kaynar suyla haşlanmaktan ileri gelen yanıklar derinin büyük bir bölümünü kaplıyorsa tehlikelidir; özellikle çocuklarda ve yaşlılarda ağır sonuçlar doğurabilir. Önemli yanıklarda alınacak ilk Önlem, yanmış olan bölgeyi soğuk suya daldırarak ya da musluktan akan suyun altında tutarak soğutmaktır. Daha sonra hastayı, şok durumunda belirtilen ilkyardım yöntemleriyle rahat ettirmek ve hiç zaman yitirmeden hastaneye götürmek gerekir. Bu arada yanığın üstü çok temiz bir örtüyle, örneğin bir çarşaf ya da bir mendille örtülmelidir.

Yanık çok geniş değilse, üzerini temiz ve kuru bir örtüyle örtüp hafifçe sarmak yeterlidir. Ama yanıklara hiçbir zaman merhem sürmemeli ve yapışkan yara bantları kullanmamalıdır. Eğer yardımına koştuğunuz kişinin elbiseleri tutuşmuşsa, kazaya uğrayan kişiyi yere yatırın ve üstüne bir kilim, bir battaniye ya da kalın bir ceket atarak önce alevleri söndürün, sonra yanıkları için gerekeni yapın.

 

YANIKLARDA İLK YARDIM NASIL YAPILIR? 

1.Soğuk musluk suyu ile ağrı azaltılır. 

2.Hastanın takıları çıkartılır.(Daha sonra oluşabilecek şişler nedeniyle çıkarmak zorlaşabilir.) 

3.Oluşan kabarcıklar patlatılmaz. 

4.Yanan kısımların üzeri temiz gazlı bezle kapatılır hiçbir şey sürülmez. 

5.Hastanın bilinci yerinde ise bol su içirilir. 

 

YANIK YÜZEYİNE DİŞ MACUNU,SALÇA,YOĞURT GİBİ MADDELER KESİNLİKLE SÜRÜLMEMELİDİR. 

 

YARALANMALARDA İLK YARDIM NASIL YAPILIR? 

  1. Kanama varsa kontrol edilir. 
  2. Yaranın kirlenmesi önlenir. 
  3. Varsa kopan parça korunur.(Islak bir gazlı beze sarılıp bir naylon torbaya konulur,bu torba da içi buz dolu başka bir torbaya konulur.) 

 

 

ZEHİRLENMELER

 Zehirli bir gazı solumak, yanlışlıkla tarım ilaçlarını içmek, bozulmuş yiyecekleri, zehirli bitkileri ya da mantarları yemek, aşırı dozda uyku hapı ya da başka bir ilaç almak en sık karşılaşılan zehirlenme nedenleridir. Bazı zehirler doğrudan kalbi ve solunum sistemini etkiler, bazıları da sinir sistemine zarar verir. Zehirlenmenin başlıca belirtileri kusma, sancı ve ağızdan mideye kadar olan sindirim yolundaki yanma duygusudur. Zehirlenmenin farkına varılır varılmaz hemen bir doktor ya da ambulans çağırmalı, bu arada kesinlikle hastayı kusturmaya çalışma-malıdır. Çünkü doktorun hiç zaman yitirmeden doğru tedavi uygulayabilmesi için zehirlenme nedenini bilmesi gerekir. Doktor gelinceye kadar yapacağınız tek şey zehirlenme nedenini araştırmak (örneğin çevredeki bir ilaç şişesi ya da tanımadığınız bir bitki ipucu olabilir) ve hastanın dudaklarında ya da ağzında yanık belirtileri varsa içmesi için biraz süt ya da su vermektir. Eğer hasta bilincini yitirmişse, çizimdeki gibi yan yatırarak rahatça soluk almasını sağlamanız gerekir. 

  

EGZOS ZEHİRMELERİNDE İLKYARDIM 

1.Hasta derhal temiz havaya çıkarılır. 

2.Şuuru tam kapalı olmayanlar temiz havada derin solunum yaptırılır. 

3.Şuuru kapalı veya solunum yapmakta güçlük çeken hastalara suni solunum tatbik edilir. 

4.Beden ısısının düşmesini engellemek için üstü örtülür. 

5.Hasta en seri şekilde sağlık merkezine gönderilir. 

 

SİNDİRİM YOLU İLE OLAN ZEHİRMELERİNDE İLKYARDIM 

  1. Zehrin sulanması ve emilimin yavaşlaması için hastalara, süt, yumurta akı, nişasta solisyonlu su içirilir 
  2. Kusmasına yardım edilir. 
  3. Asitle olan zehirlenmelerde, hasta hiçbir zaman kusmaya zorlanmaz.Su ve süt yumurta akı karıştırılarak içirilir. 
  4. Alkali ile olan zehirlenmelerde: 1/4 oranında sirke ile hazırlanmış 500ml. su veya limon suyu

 

içirilir.